مجله درمان سرا

دلایل نفخ شکم چیست و راه درمان آن

دلایل نفخ شکم چیست و راه درمان آن
نفخ شکم دلایل زیادی دارد و برای اینکه شکمی صاف داشته و یا نفخ دائم شکم خود را درمان کنید بهتر است با دلیل نفخ و راه درمان نفخ آشنا شوید

نفخ شکم چیست

افزایش گاز در دستگاه گوارش به علت ورم و پرش شکم را نفخ گویند. البته علت نفخ وجود گاز زیاد در دستگاه گوارش نیست ، کندی انقباضات عضلانی و حرکات مجاری گوارش دلیل اصلی آن است. یکی از دلایل ایجاد نفخ شکم مصرف غذاهای چرب است که باعث میشود که تخلیه معده را به تاخیر بیاندازد.

نفخ (bloating)

یکی دیگر از دلایل نفخ نشانگان روده تحریک پذیر میباشد. این دلیل به این معنا است که روده به طور نامنظم منقبض میشود و همچنین غذاهای تند میتواند یکی دیگر از دلایل نفخ شکم باشد.بیماری های آپاندیسیت و یا سنگ کیسه صفرا هم میتواند باعث نفخ گردد و میتواند یبوست نیز میتواند ایجاد نفخ کند.

دلایل نفخ شکم در زنان : نفخ در زنان بیشتر از مردان بروز میکند که علت آن هم تغییرات در سطح هورمونهای بدن و افزایش احتباس آب و نمک در بافت های بدن پیش از قاعدگی میباشد.

علائم افزایش گاز روده

افزایش آزادسازی گاز روده ، آزادسازی گاز بدبو ، آزاد سازی گاز پر سر و صدا از علائم افزایش گاز در روده ها میباشد.نفخ شکم و معده ، صدا و درد در شکم نیز از علائم دیگر افزایش گاز در روده ها میباشند.

علت نفخ روده و افزایش گاز روده

یکی از علت های نفخ روده افزایش گاز تولید شده در روده بزرگ میباشد که توسط باکتری های روده بزرگ تولید میشود و میتواند در هر فرد متفاوت باشد.

1- سوء هضم غذا در روده :سوء هضم غذا در روده کوچک باعث میشود تا غذا هضم نشده به روده بزرگ وارد گردد و غذاهای هضم نشده در اختیار روده بزرگ قرار میگیرد و باعث گاز در روده ها میشود. یکی دیگر از علت های نفخ شکم رشد انتشار باکتری های روده بزرگ به روده کوچک است ، باکتری ها در روده بزرگ میباشند ، اما گاهی باکتری ها به روده کوچک راه پیدا میکنند و تولید گاز روده می کند.

2- در بعضی مواقع در مجاری گوارش انسدادی رخ میدهد که میتواند دائم یا موقت باشد.

3-اگر عضلات روده و معده که باعث میشود محتویات روده و معده به جلو حرکت کنند ضعیف شود و عضلات بدرستی کار نکنند باعث ورم و نفخ شکم میگردد. البته چربی هم میتواند باعث کندی حرکات روده و تخلیه معده گردد.

4-برخی افراد با افزایش گاز روده حساس هستند و باعث نفخ و ورم معده میشوند.

5- برخی انتی بیوتیک ها و مسهل ها هم میتوانند باعث نفخ و گاز روده ای میکنند.

گاز در روده نشانه فعالیت طبیعی روده ها میباشند و خطرناک نیستند. اما باعث یبوست میگردد. تمام گاز های روده ای از طریق مقعد خارج نمیشوند برخی از طریق خون و از طریق ریه ها به هوا بازمیگردند و برخی دیگر همراه مدفوع دفع میگردند.اگر گاز روده را حبس میکنید در طول شب که عضلات شل میشوند گاز ها آزاد میشود.

تشخیص نفخ مزمن

برای تشخیص نفخ مزمن میبایست چند آزمایش انجام دهید تا میزان و دلیل نفخ را تشخیص دهید تا بتوانید آن را درمان کنید.

1- عکسبرداری اشعه X از شکم و روده

2- اندازه گیری سرعت تخلیه معده

3- عکسبرداری ، سی تی اسکن و ام آر آی

4- تست تنفسی هیدروژن و متان

4-تست سوء جذب

درمان نفخ و افزایش گاز روده

نارسانیی عملکرد لوزالمعده : اگر نارسایی لوزالمعده علت نفخ باشد میبایست از مکمل آنزیم های لوزالمعده استفاده کنید.

سوء هضم لاکتوز و فروکتوز :اگر علت سوء هضم لاکتوز و فروکتوز باشد ، باید غذاهای حاوی این قندها از رژیم غذایی خود حذف کنید و یا از مکمل های آنزیم گوارشی استفاده کنید.بعضی انزیم ها وجود دارند که باعث هضم قندها میگردند و مقدار گاز در روده را کاهش میدهد.مکمل هایی که میتوانید مصرف کنید شامل لاكتاز، آميلاز، ليپاز، پروتئاز، سلولاز، پكتيناز، اينورتاز، گلوكوآميلاز، مالت دياستاز ميباشند.

اختلال در عملکرد دیواره روده : اگر سوء هضم و سوء جذب به خاطر اختلال در دیواره روده ها باشد باید با بیوپسی روده کوچک و کشف علت این عارضه داروی مرتبط با آن را تجویز کرد.

انسداد فیزیکی : اگر علت نفخ انسداد فیزیکی باشد میبایست با عمل جراحی را درمان کنید.

انسداد کارکردی : اگر علت نفخ انسداد کارکردی باشد ، میبایست داروهای محرک عضلات معده و روده استفاده کنید.

عدم مصرف کربوهیدرات : مصرف غذاهای حاوی کربوهیدرات های که هضم انها سخت میباشد باید کم کرده و تا حد ممکن سعی کنید از رژیم غذایی خود حذف کنید.

مصرف آهسته غذا : سعی کنید غذا را زمانی که مصرف میکنید به آرامی و آهسته بجوید و ببلعید.

پیاده روی: قدم زدن و پیاده روی پس از صرف غذا باعث میشود که حرکات روده زیاد شود و عضلات روده ها را تحریک میکند.

مصرف داروی ضد نفخ : برای کاهش نفخ در شکم میتوانید از داروی سایمیتیکن استفاده کنید.

مصرف قرص های زغال فعال : اگر میخواهید گاز روده را کاهش دهید میتوانید قبل از غذا های نفاخ از قرص های زغال فعال شده استفاده کنید
مصرف آنتی بیوتیک : آنتي بيوتيك ريفاكسيمين كه در درمان اسهال مرتبط با تجويز ميگردد نيز حجم گازهاي روده را كاهش ميدهد.

مصرف مایعات اسیدی : با مصرف مقداری آب لیمو ترش و یا سرکه به همراه غذا باعث تحریک ترشح اسید هیدروکلریک و آنزیم های گوارشی میشود.

مصرف آنتی اسید برای نفخ : شما میتوانید برای کاهش و رفع نفخ روده از آنتی اسید ها استفاده کنید. آنتی اسیدها باعث میشوند که باد گلو زیاد شده و نفخ را کاهش دهند.

نفخ شکم

درمان خانگی نفخ

شما میتوانید با مصرف ماست پروبیوتیک ، زیره سبز ، زیره سیاه و زردچوبه گاز روده و نفخ را کاهش دهید.تخمير، اوليگوساكاريدها را تجزيه كرده و توليد گاز آنها را كاهش ميدهد. به همين خاطر توفو tofu (پنير سويا) گاز خيلي كمتري نسبت به لوبياي پخته توليد ميكند.

برای کاهش نفاخی لوبیای پخته میتوانید لوبیا را 24 ساعت در آب بخیسانید و سپز آبپز کنید. البته این کار یک عیب دارد که آن مواد مغذی محلول در آب از لوبیا خارج میشود.

سعی کنید به جای مصرف 3 وعده غذای سنگین میتوانید این سه وعده را به شش وعده غذا سبک تقسیم کنید.

گیاهان دارویی درمان نفخ : استفاده از گیاهانی مانند نعناء،آویشن ، فلفل فرنگی شیرین ، ریحان ، دارچین ، زنجبیل باعث میشوند نفخ را کاهش دهند و عمل دفع گاز روده ها را آسان تر میکنند.

کاهش نفخ روده و داشتن شکم صاف

برای داشتن شکمی صاف و دوری از نفخ غذاهایی وجود دارد که سعی کنید از مصرف آنها اجتناب کنید. بر اساس مطالعات انجام شده اگر از ایجاد نفخ جلوگیری کنید میتوانید حدود 3 تا 5 کیلو وزن را کاهش میدهد.

1- مصرف نمک

از خوردن بیش از حد نمک میبایست دوری کنید و همچنین غذاهایی که به صورت کنسروی میباشند چرا که نمک در آنها باعث جذب آب بیشتری میشود و میزان احتباس آب در بدن افزایش میابد.

2- کربوهیدرات ها

کربوهیدرات ها یکی از منابع برای تولید انرژی بدن میباشند و نباید بیش از اندازه کربوهیدرات مصرف کنید زیرا در صورت عدم فعالیت مناسب و یا ورزش ، به صورت گلیکوژن در غضله ذخیره میشود و فرد دچار افزایش وزن میشود.

3- غذاهای نفاخ

بعضی از غذاها هستند که به خودی خود در دستگاه گوارش ایجاد گاز می نمایند که می توان موارد ذیل را نام برد: گل کلم،کلم،کلم بروکلی،کلم فندقی،بروکلی،پیاز، فلفل و مرکبات.

4-آدامس جویدن

زمانی که شما آدامس می جوید هوای زیادی را می بلعید که در روده های شما به دام می افتد و به تدریج سبب نفخ بیشتری می گردد.
همچنین مصرف نوشابه های کربوهیدراتی و اسیدی مانند چای و آب میوه های مرکبات را سعی کنید خودداری کنید. غذاهای تند ، پیاز ، سیر ، خردل که باعث تشدید نفخ میشود را از رژیم غذایی خود حذف کنید یا مصرف آن را کم کنید.

سلب مسئولیت :مطالب و مقالات صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک مربوطه مشورت کنید.