مجله درمان سرا

نحوه مصرف قرص های پیشگیری از بارداری

نحوه مصرف قرص های پیشگیری از بارداری
یكی از روشهای مطمئن در پیشگیری از بارداری ، مصرف قرص‌های خوراكی تركیبی است، كه به دو شكل ال .دی، و اچ.دی در بسته های ۲۱ عددی در دسترس عموم می باشد.

یكی از روشهای مطمئن در پیشگیری از بارداری ، مصرف قرص‌های خوراكی تركیبی است، كه به دو شكل ال .دی، و اچ.دی در بسته های ۲۱  عددی در دسترس عموم می باشد. مقدار هورمونهای استروژن و پروژسترون قرص های اچ .دی بیشتر از قرص های ال .دی است.

 

مزایای مصرف  قرص های پیشگیری از بارداری «ال .دی» و «اچ . دی »
-كاهش میزان بیماریهای التهابی لگن
-كاهش میزان كیست خوش خیم و سرطان تخمدان
-كاهش میزان غدد خوش خیم پستان
-كاهش میزان خونریزی قاعدگی و در نتیجه جلوگیری از كم‌خونی و رفع قاعدگی دردناك
-پیشگیری از حاملگی خارج از رحم

 

نحوه مصرف قرص های پیشگیری از بارداری و مسائل مرتبط با آن
روز آغاز خونریزی قاعدگی روز اول محسوب می شود و روز پنچم چه خونریزی تمام شده و یا هنوز ادامه داشته باشد اولین قرص را بخورید. پس از آن، هر شب در ساعت معینی که ترجیجا پس از شام و قبل از خواب است، یک قرص مصرف کنید تا ۲۱ قرص هورمون دار موجود در بسته تمام شود. پس از پایان ۲۱ قرص حاوی هورمون، هفت روز کامل هیچ قرصی نخورید (در بسته بندی ۲۱ روزه) و یا تنها قرص های تقویتی فاقد هورمون مصرف کنید (در بسته بندی ۱۸ روزه) توجه: در طی این هفت روز که هورمون به بدن نمی رسد بایستی قاعدگی اتفاق بیفتد. در غیر اینصورت باید مصرف قرص را قطع کرده و به پزشک مراجعه کنید.

پس از گذشت ۷ روز کامل، مصرف قرص های بسته بعدی را آغاز کنید. برای مصرف قرص پس از این ۷ روز، تنها شرط اتفاق افتادن قاعدگی است. زمان خونریزی و اینکه آیا هنوز خونریزی ادامه دارد یا خیر تأثیری در زمان شروع مصرف دوره بعدی قرص ندارد.

نکته مهم در مصرف قرصهای پیشگیری از بارداری آن است که قرص های ضد بارداری باید هر روز در ساعت معینی بدون توجه به اینکه آیا فرد رابطه جنسی دارد یا خیر مصرف شوند تا بهترین کارآیی را داشته باشند هرگز نباید از قرص های شخص دیگری  استفاده کنید زیرا بسته بندی ها به نحوی آماده شده اند که مطابق برنامه مشخصی به صورت روزانه مقدار مناسبی هورمون را به بدن برسانند و بنابراین قرصهای مربوط به یک روز با قرص روز بعد ممکن است ترکیب مختلفی داشته باشد. پس همیشه قرص هر روز را در همان روز مصرف کنید.اگر خانمی فراموش کرد که یک قرص را مصرف نماید ممکن است خطر حاملگی وجود داشته باشد.

 

در مورد فراموشی قرصهای LD یا HD :

در صورت فراموش شدن قرص یک شب، بایستی تا نوبت بعدی هر موقع به یاد آمد، قرص فراموش شده را بخورید. چنانچه تا شب بعد به یاد نیامد، شب بعد دو قرص با هم مصرف کنید.در صورتی که خوردن قرص دو شب فراموش شود، تا دو شب متوالی هر شب دو قرص بخورید و تا آخر بسته، همزمان از روش جلوگیری دیگری مانند کاندوم هم استفاده کنید در صورت فراموشی قرص ۹ شب متوالی یا بیشتر، از خوردن بقیه قرصها خودداری کنید و تا شروع خونریزی و آغاز دوره قاعدگی جدید از روش جلوگیری دیگری استفاده کنید.

از روز پنجم قاعدگی بسته جدید را شروع کنید.

در مورد فراموشی قرصهای چند مرحله ای: در صورتیکه در فاصله ۱۲ ساعت پس از زمان همیشگی مصرف به خاطر آمد، قرص فراموش شده را مصرف کنید. اگر پس از ۱۲ ساعت بخاطر آمد، نیازی به مصرف قرص فراموش شده نیست. ولی باید تا پایان بسته، بقیه قرصها را همراه با استفاده از یک روش دیگر مانند کاندوم مصرف کنید.

قرص نباید به صورت ناپیوسته، مثلا یک ماه درمیان و یا دوماه درمیان و یا چند روز در میان مصرف شود.

وجود لکه بینی همزمان با مصرف مرتب قرص برای ۱ تا ۹ ماه اهمیتی ندارد. در صورت تداوم بیشتر باید به پزشک مراجعه کرد.علائمی مانند تهوع، استفراغ و سردرد همراه با مصرف قرص به تدریج پس از ۱ تا ۹ ماه برطرف می شود. برای پیشگیری از این عارضه بهتر است قرصها را پس از شام و قبل از خواب مصرف کنید. کم شدن حجم خونریزی قاعدگی پس از قطع قرص در مقایسه با حالت قبل از مصرف قرص طبیعی است.

اما در صورت کم شدن بیش از حد و لکه بینی یک روز درمیان و یا قطع کامل باید به پزشک مراجعه نمود.برای مصرف قرص LD محدودیت سنی وجود ندارد و می توان آن را تا سن ۱۵ سالگی و حتی بیشتر تحت نظارت پزشک مصرف کرد. لیکن در مواردی نظیر فشارخون کنترل نشده و مصرف سیگار توصیه می شود که مصرف قرص به سن کمتر از ۹۵ سال محدود گردد.

زنان شیرده بهتر است از قرصهای پروژسترونی که ترشح شیر را کم نمی کند، استفاده کنند. بیماریهای قلبی عروقی، بیماریهای عروقی مغز، بیماریهای حاد کبد، سرطان پستان و سرطان رحم، خونریزی رحمی با علت ناشناخته، احتمال حاملگی یا حاملگی ثابت شده موارد منع مصرف قرصهای ضد بارداری است که پزشک پیش از تجویز این قرصها آنها را مد نظر دارد قرص پیشگیری از بارداری از بیماریهای مقاربتی پیشگیری” نمی کند”. کسانی که رابطه جنسی دارند حتما باید از کاندوم در کنار استفاده از قرص برای پیشگیری از ابتلا به بیماریهای مقاربتی استفاده نمایند.

 

عوارض جانبی احتمالی قرص پیشگیری از بارداری
* خونریزی قاعدگی غیر طبیعی
*  تهوع
*   افزایش وزن
*   سردرد، سرگیجه
* درد پستان
*  تغییر در خلق و خو

 

نكات مهم :
-اثر قرص پیشگیری از بارداری یك هفته پس از شروع اولین بسته قرص ظاهر می شود.  در صورت انجام نزدیكی در این فاصله، باید علاوه بر مصرف قرص از روش دیگری، مثل كاندوم، استفاده كرد.
– قرص ها ی ضد بارداری را بصورت نا پیوسته، مثلاً یكماه در میان یا دو ماه در میان مصرف نكنید .

 
در موارد زیر همزمان با مصرف قرص احتمال حاملگی وجود دارد :
-ابتلا به اسهال و استفراغ شدید.
-مصرف داروهای ضد سل و یا ضد تشنج.
-مصرف آنتی بیوتیكهایی،‌مثل آمپی سیلین و تتراساسكلین.
در هر یك از موارد فوق همزمان با مصرف قرص باید از یك روش پیشگیری دیگر، مثل كاندوم، استفاده كرد.

 
قرص های پیشگیری از بارداری برای چه افرادی مناسب تر است ؟
-خانم هایی كه خواهان یك روش مطمئن قابل برگشت پیشگیری از بارداری هستند .
-خانم هایی كه قاعدگی منظم و دردناك دارند .
-خانم هایی كه در سال های اول ازدواج به سر می برند .
 
موارد منع مصرف قرص های پیشگیری از بارداری
* حاملگی یا احتمال آن
* سرطان پستان
* خونریزی های نا شناخته رحمی
* بیماریهای قلبی – عروقی
* اختلالات خونی
* افزایش چربیهای خون
* بیماری های كبدی و كیسه صفرا
* فشار خون
* سردرد های میگرنی
* بیماریهای قند
* صرع
* افسردگی شدید
* خانم های سیگاری چاق بالای۳۵ سال سن كه بیش از پنج نخ سیگار در روز مصرف می كنند، بهتر است از روش دیگری استفاده كنند.

نکات مهم در مصرف قرص ضد بارداری:
وجود لکه بینی همزمان با مصرف مرتب قرص، به مدت ۲ تا ۳ ماه اهمیتی ندارد. در صورت تداوم بیشتر باید به پزشک مراجعه کرد.
علائمی مانند تهوع، استفراغ و سردرد همراه با مصرف قرص به تدریج پس از ۲ تا ۳ ماه برطرف می شود. برای پیشگیری از این عارضه بهتر است قرصها را پس از شام و قبل ازخواب مصرف کرد.( در صورت تداوم علائم تهوع و استفراغ می توان همراه با قرصهای پیشگیری، از قرصهای  ویتامین ( ب – B6 ) به مدت محدود استفاده کرد.)
در مدتی که قرص مصرف می شود، حجم خون قاعدگی به نسبت قبل از مصرف، کاهش می یابد که در صورت کم شدن بیش از حد و لکه بینی یک در میان و یا قطع کامل، باید به پزشک مراجعه کرد.
برای مصرف قرص  LD محدودیت سنی وجود ندارد و می توان آن را تا سن ۴۵ سالگی و حتی بیشتر تحت نظارت و کنترل ادامه داد. لیکن در مواردی نظیر فشار خون کنترل نشده و مصرف سیگار و غیره توصیه می شود که مصرف قرص به سن کمتر از ۳۵ سال محدود گردد و در سنین بالاتر افراد باید پس از مشاوره از روشهای دیگری استفاده کنند.

 
قرص های ضد بارداری تری فازیك (سه مرحله ای )
یكی از روشهای موثر و قابل برگشت پیشگیری از بارداری، مصرف قرص های خوراكی تری‌فازیك می باشد. این قرص ها به دلیل داشتن مقادیر متفاوتی هورمون دارای سه رنگ متفاوت می باشند و بایستی از نقطه شروع به طور مرتب مصرف گردند.

 
مزایای قرص های تری فازیك :
-جلوگیری از حاملگی خارج از رحم
-كاهش كیست خوش خیم تخمدان
-كاهش میزان سرطان تخم دان
-كاهش میزان غدد خوش خیم پستان
-كاهش خونریزی قاعدگی
-جلوگیری از كم خونی
– رفع قاعدگی درد ناك
-كاهش میزان بیماریهای التهابی لگن

 
طریقه مصرف قرص های تری فازیك:
بسته های قرص تری فازیك دارای ۲۱ عدد قرص می باشد. باید مصرف این قرص ها را تحت نظر ماما یا پزشك شروع نمود و از مصرف خود سرانهء آنها پرهیز نمود. اولین قرص را از اولین روز قاعدگی آغاز كنید و روزانه یك قرص تا ۲۱ روز میل نمایید. پس از پایان بسته قرص، هفت روز كامل قرص نخورید. در روز هشتم، بسته بعدی قرص را بدون توجه به روز شروع قاعدگی آغاز نمایید و چنانچه تا هفت روز خونریزی قاعدگی رخ نداد، به مركز بهداشتی یا پزشك مراجعه نمایید.

 
در صورت فراموش كردن مصرف قرص ضد بارداری:
چنانچه پیش از۱۲ ساعت از زمان همیشگی، خوردن قرص را به یاد آورید، بلافاصله یك قرص مصرف كنید.
چنانچه بعد از ‍۱۲ساعت به یاد آوردید كه یك قرص ضد بارداری یا بیشتر را فراموش كرده اید، مصرف بقیه قرص ها را ادامه داده و قرص های فراموش شده رامصرف نكنید . در عوض به منظور پیشگری از بارداری نا خواسته حتماً به طور همزمان با مصرف بقیه قرص ها از روش دیگری، مثل كاندوم، استفاده كنید.

 
نكات مهم :
-اثر این قرص ها در پیشگیری از حاملگی یك هفته پس از شروع اولین بسته قرص ظاهر می شود و چنانچه در این فاصله نزدیكی صورت گیرد، علاوه بر مصرف قرص از یك روش پیش گیری دیگر، مثل كاندوم، استفاده كنید.

– قرص ها ی ضد بارداری را به صورت نا پیوسته – مثلاً، یك ماه در میان یا دو ماه در میان مصرف نکنید.

 


 
توجه كنید كه در موارد زیر احتمال حاملگی همزمان با مصرف قرص ها افزایش می یابد و بایستی از روش دیگری همزمان با مصرف قرص ها استفاده كرد :
-مصرف نا مرتب قرص ها
-ابتلا به اسهال و استفراغ شدید
-مصرف آنتی بیو تیك ها – مثل آمپی سلین، تتراسایكلین
-مصرف داروهای ضد سل و ضد تشنج

 
قرص های تک هورمونی ( دوران شیر دهی )
یكی از روشهای مناسب جهت پیشگیری از بارداری در مادران شیرده قرص های لاینسترنول می باشد، كه ترجیحاً بهتر است در شش ماه اول پس از زایمان مصرف شوند، به این شرط كه شیر خوار به جز شیر مادر از هیچ نوع نوشیدنی یا غذای دیگری (حتی آب ) استفاده نكند. باید دانست كه مصرف قرص شیردهی (لاینسترنول ) ترشح شیر را كاهش نمی دهد.
 
طریقه مصرف :
هر بسته قرص شیر دهی حاوی ۲۸ عدد قرص می باشد كه شروع آن از 45 روز پس از زایمان یا نخستین روز قاعدگی است. چنانچه بیش از ۴۲  روز از زایمان گذشته، ولی قاعدگی شروع نشده باشد، باید از حامله نبودن مادر اطمینان حاصل كرد.
روزانه در ساعت معین (مثلاً، ساعت ۱۰ صبح ) یك قرص میل نمایید. پس از پایان یك بسته، بلافاصله در روز بعد مصرف اولین قرص از بسته جدید را آغاز كنید. در طول مدت مصرف قرص ها ممكن است قاعدگی قطع شده یا لكه بینی وجود داشته باشد، كه بایستی بدون توجه به این حالت، قرص ها را همچنان در ساعتی معین میل نمود. در صورت شروع خونریزی قاعدگی نیز باید مصرف قرص ها را ادامه داد.
 
در صورت فراموش كردن مصرف قرص:
چنانچه كمتر از سه ساعت از زمان همیشگی مصرف قرص گذشته باشد، در همان لحظه به خاطر آوردن، قرص فراموش شده را مصرف كرده و سپس قرص های بعدی را در همان زمان همیشگی میل نمایید.
چنانچه بیش از سه ساعت از زمان همیشگی مصرف قرص گذشته باشد، در همان لحظه به خاطر آوردن، قرص فراموش شده را مصرف كرده و سپس قرص های بعدی را در همان زمان همیشگی میل نمایید. به علاوه، دو روز نزدیكی نداشته باشید و یا جهت اطمینان در این دو روز از كاندوم استفاده كنید.

 

نكات مهم:
در موارد زیر همزمان با مصرف قرص شیردهی احتمال حاملگی وجود دارد :
-ابتلا به اسهال و استفراغ
-مصرف آنتی بیوتیكها
-مصرف داروهای ضد تشنج
-مصرف مسكن ها
در هر یك از موارد فوق،هممزمان با مصرف قرص های شیردهی باید از یك روش پیشگیری دیگر، مثل كاندوم، استفاده كرد .
 
موارد منع مصرف قرص های دوران شیردهی :
– حاملگی
-بیماری شدید کبدی یا سابقه بیماری کبدی ( در صورتی که نتایج آزمایشات کبدی به وضعیت طبیعی برنگشته باشد . )
-سرطان پستان و کلیه سرطانهای وابسته به هورمون
-خونریزی رحمی با علت ناشناخته
-سابقه حاملگی خارج از رحم

 

سلب مسئولیت :مطالب و مقالات صرفا جنبه آموزشی دارد و برای استفاده از آن لازم است با پزشک مربوطه مشورت کنید.